Sinterklaas 2026: van bisschop van Myra (Demre) tot pakjesavond
Sinterklaas is weer in het land. De landelijke intocht was dit jaar op zaterdag 14 november in Grave, de vestingstad aan de Maas in de gemeente Land van Cuijk. Tot en met pakjesavond op 5 december is het weer de tijd van schoenen zetten, pepernoten en gedichten. Wat veel mensen niet weten: de man achter het feest was bisschop van Myra, het huidige Demre aan de Turkse zuidkust, vlak bij vakantiebestemmingen als Kaş en Antalya.
Sinterklaas 2026 in het kort
| Datum | Wat gebeurt er? |
|---|---|
| Maandag 9 november 2026 | Start van het Sinterklaasjournaal (NPO Zapp / NPO 3, dagelijks rond 18.00 uur). |
| Zaterdag 14 november 2026 | Landelijke intocht in Grave, live op NPO 3 vanaf 12.00 uur. Volgens Omroep Brabant de eerste landelijke intocht in Brabant sinds 2000. |
| Zondag 15 november 2026 | Intocht in Amsterdam (lokale intochten verschillen per gemeente). |
| November | Schoen zetten, thuis en op school. |
| Zaterdag 5 december 2026 | Pakjesavond. |
| Zondag 6 december 2026 | Naamdag van Sint-Nicolaas in de westerse kerken. |
Wie was Sint-Nicolaas?
Volgens Encyclopaedia Britannica werd Nicolaas volgens de overlevering geboren in Patara, een havenstad in het oude Lycië, en werd hij bisschop van Myra in dezelfde regio. Hij leefde waarschijnlijk in de 4e eeuw. Britannica merkt ook op dat geen enkel historisch document zijn bestaan bevestigt en dat de meeste verhalen over zijn leven legenden zijn. Hij geldt als beschermheilige van kinderen en zeelieden. Zijn feestdag is 6 december in de westerse kerken en 19 december in de oosterse kerken.
In 1087 brachten Italiaanse zeelieden of kooplieden zijn stoffelijk overschot van Myra naar Bari in Italië. Volgens Britannica maakte dat hem in Europa veel bekender.
Myra ligt in het huidige Demre, in de provincie Antalya. De Sint-Nicolaaskerk in Demre staat sinds 25 februari 2000 op de Voorlopige Lijst van UNESCO-werelderfgoed, op voordracht van het Turkse ministerie van Cultuur. Volgens UNESCO werd de kerk in de 4e eeuw gebouwd voor de bisschop van de stad.
Van Myra naar Nederland
Het Nederlands Openluchtmuseum zet de belangrijkste stappen op een rij:
- Middeleeuwen: de verering van Sint-Nicolaas viel samen met een ander decemberfeest voor kinderen.
- 16e eeuw, Reformatie: protestanten hadden bezwaar tegen heiligenverering. Het feest werd minder religieus en de naam werd Sinterklaas. Omdat het verboden was, werd het vaak in het geheim gevierd op de avond van 5 december; die datum is gebleven.
- 17e eeuw: een schilderij van Jan Steen in het Rijksmuseum laat een vroege versie van het feest zien.
- Rond 1850: een boekje van een schoolmeester voegde de schimmel en de stoomboot toe.
- 19e eeuw: Sinterklaas groeide uit tot een volksfeest.
Volgens Britannica namen Nederlandse kolonisten Sinterklaas in de 17e eeuw mee naar Nieuw-Amsterdam (het huidige New York). Daar versmolt de traditie met andere volksverhalen tot de Amerikaanse Santa Claus.
De tradities op een rij
- Schoen zetten: ’s avonds bij de schoorsteen of deur, met een wortel voor het paard; ’s ochtends ligt er iets kleins in.
- Pepernoten en chocoladeletters: meestal de eerste letter van de naam.
- Pakjesavond: de cadeaus komen in een zak op de stoep en worden om de beurt uitgepakt.
- Gedichten: bijna elk cadeau krijgt een grappig gedicht over de ontvanger.
- Surprises en lootjes: volwassenen trekken vooraf lootjes en verstoppen het echte cadeau in een zelfgemaakte, grappige verpakking.
- Sinterklaasjournaal: elke dag het laatste nieuws over de Sint en zijn Pieten, tot 5 december.
Sinterklaas en Turkije
In Turkije is Sint-Nicolaas vooral bekend als Noel Baba, de Turkse naam voor de kerstman, en de kerk in Demre wordt in de volksmond ook “Noel Baba Kilisesi” genoemd. Gaat u zelf naar Antalya? Bekijk dan ook ons overzicht van directe vluchten van Nederland naar Turkije. En voor wie deze maand in de hoofdstad is: Amsterdam in november 2026.
Veelgestelde vragen
Waar was de landelijke intocht van Sinterklaas in 2026?
In Grave, gemeente Land van Cuijk, op zaterdag 14 november 2026. NPO 3 zond de intocht live uit.
Op welke dag valt pakjesavond in 2026?
Op zaterdag 5 december 2026. De naamdag van Sint-Nicolaas, 6 december, valt op een zondag.
Komt Sinterklaas echt uit Turkije?
In het verhaal komt hij uit Spanje. De historische figuur achter Sinterklaas, Sint-Nicolaas, was volgens de overlevering bisschop van Myra, het huidige Demre in Turkije.
Wanneer begon het Sinterklaasjournaal in 2026?
Op maandag 9 november 2026, op NPO Zapp / NPO 3, elke dag rond 18.00 uur.
Bronnen
- Encyclopaedia Britannica – Saint Nicholas
- UNESCO Voorlopige Lijst Werelderfgoed – St. Nicholas Church, Demre (2000)
- Nederlands Openluchtmuseum – Het Sinterklaasfeest
- The Hague International Centre – Celebrating Sinterklaas for beginners
- Omroep Brabant – Definitief: landelijke Sinterklaasintocht in Grave (24 februari 2026)
- Intocht Sinterklaas 2026 – uitzendinformatie (NPO 3)
- TV Gids – Startdatum Sinterklaasjournaal 2026